Có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2026, Luật Hóa chất của Việt Nam (Số 69/2025/QH15) đã chính thức được ban hành và áp dụng. Để bảo đảm việc triển khai Luật một cách hiệu quả, Chính phủ Việt Nam đồng thời đưa vào thực thi ba Nghị định của Chính phủ và hai Thông tư cấp. Bộ kể từ ngày 17 tháng 01, tạo thành hệ thống văn bản quy định chi tiết và cốt lõi hướng dẫn thi hành Luật:
-Nghị định 24/2026/NĐ- CP (17/01/2026): Đây là quy định danh mục hóa chất thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Hóa chất -> Đây là cơ sở pháp lý nền tảng giúp xác định rõ những loại hóa chất phải chịu sự quản lý, từ đó làm căn cứ cho toàn bộ hoạt động kiểm soát tiếp theo. (1)
- Nghị định 25/2026/ NĐ- CP (17/01/2026): Quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều của Luật Hóa chất, tập trung vào: Tổ chức và phát triển nghành công nghiệp hóa chất, bảo đảm an toàn và an ning hóa chất. -> Nghị định này mang tính định hướng chiến lược, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động đầu tư, mở rộng và phát triển dài hạn của doanh nghiệp trong ngành. (2)
- Nghị định 26/2026/NĐ- CP (17/01/2026): Nghị định này chi tiết và hướng dẫn thi hành các nội dung liên quan đến: quản lý hoạt động hóa chất, kiểm soát hóa chất nguy hiểm. -> Đây là văn bản có tác động trực tiếp và thường xuyên đến vận hành doanh nghiệp, đặc biệt trong các hoạt động sản xuất, nhập khẩu và sử dụng hoá chất. (3)
- Thông tư 01/2026/TT- BCT (17/01/2026): Quy định này hướng dẫn chi tiết việc thực hiện Luật Hóa chất và Nghị định 26/2026/NĐ- CP, bao gồm: Quản lý hoạt động hóa chất, kiểm soát hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm và hàng hóa. -> Đây là văn bản mang tính hướng dẫn vận hành thực tế, doanh nghiệp bắt buộc phải tuân thủ trong quá trình hoạt động hàng ngày. (4)
- Thông tư 02/2026/TT- BCT (17/01/2026): Hướng dẫn chi tiết Luật hóa chất và Nghị định 25/2026/NĐ- CP, tập trung vào: phát triển ngành công nghiệp hóa chất, các yêu cầu về an toàn hóa chất. -> Đóng vai trò bổ trợ kỹ thuật và tiêu chuẩn, giúp cho doanh nghiệp triển khai các quy định mang tính chiến lược vào thực tế (5)
Điểm nổi bật của đợt cải cách này là việc thiết lập một cơ chế đánh giá và thông báo hóa chất mới, tập trung vào nguyên tắc “kiểm soát chặt chẽ đầu vào, thẩm định bởi chuyên gia và theo dõi dài hạn”. Theo quy định mới, tất cả các chất hóa học mới phải trải qua quy trình đánh giá kỹ thuật cấp quốc gia trước khi được phép đưa vào thị trường Việt Nam và sẽ được đưa vào hệ thống giám sát liên tục.
Đồng thời này không chỉ tăng cường công tác quản lý rủi ro với các chất mới trong suốt vòng đời của chúng, mà còn đánh dấu sự tiệm cận toàn diện của hệ thống quản lý hóa chất tại Việt Nam với các tiêu chuẩn quốc tế ở mức độ cao. (6)
Luật mới được xây dựng cũng nhằm hiện đại hóa cơ chế quản lý hóa chất, tăng cường kiểm soát rủi ro đối với sức khỏe con người và môi trường, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp hóa chất. Theo các chuyên gia quản lý hóa chất, hệ thống pháp lý mới hướng tới việc hài hòa với các chuẩn mực quốc tế như hệ thống phân loại và ghi nhãn hóa chất toàn cầu (GHS) và các mô hình quản lý hóa chất tiên tiến trên thế giới. (7)
Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý của luật mới là việc thiết lập hệ thống phân loại hóa chất dựa trên mức độ nguy cơ. Theo đó, hóa chất được chia thành các nhóm quản lý khác nhau, bao gồm hóa chất bị cấm, hóa chất kinh doanh có điều kiện và hóa chất cần kiểm soát đặc biệt. Cách tiếp cận này giúp cơ quan quản lý nhà nước áp dụng các biện pháp giám sát tương ứng với mức độ rủi ro của từng loại hóa chất.(8)
Đặc biệt, luật đã đưa vào khái niệm “hóa chất cần kiểm soát đặc biệt”, thay thế cho khái niệm “hóa chất hạn chế” trong luật trước đây. Nhóm này bao gồm các chất có nguy cơ cao đối với sức khỏe con người, môi trường hoặc an ninh quốc gia, đồng thời có thể liên quan đến các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia.
Việc áp dụng cơ chế quản lý dựa trên mức độ rủi ro được xem là xu hướng phổ biến trong các hệ thống quản lý hóa chất hiện đại, giúp nâng cao hiệu quả giám sát và giảm thiểu các nguy cơ tiềm ẩn trong hoạt động sản xuất, lưu trữ và sử dụng hóa chất.
Khác với quy định trước đây chủ yếu tập trung vào hóa chất công nghiệp, luật mới đã mở rộng phạm vi quản lý sang các hóa chất nguy hại có trong sản phẩm tiêu dùng. Các lĩnh vực chịu tác động bao gồm thiết bị điện – điện tử, hàng tiêu dùng và vật liệu tiếp xúc với thực phẩm.(9)
Sự thay đổi này phản ánh xu hướng quản lý hóa chất theo toàn bộ vòng đời sản phẩm, từ giai đoạn sản xuất nguyên liệu cho đến khi sản phẩm được lưu thông trên thị trường. Việc kiểm soát hóa chất trong sản phẩm giúp hạn chế nguy cơ phơi nhiễm đối với người tiêu dùng và góp phần bảo vệ môi trường trong quá trình sử dụng và xử lý chất thải.
Đối với doanh nghiệp, quy định mới đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc lựa chọn nguyên liệu, đánh giá an toàn hóa chất và đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn ghi nhãn cũng như quản lý rủi ro hóa chất trong chuỗi sản xuất.
Luật Hóa chất 2025 cũng điều chỉnh đáng kể quy định liên quan đến việc khai báo hóa chất nhập khẩu. Trước đây, chỉ một số hóa chất thuộc danh mục nhất định mới phải thực hiện khai báo với cơ quan quản lý. Tuy nhiên, theo quy định mới, hầu hết các hóa chất nhập khẩu đều phải được khai báo trong quá trình thông quan, trừ các trường hợp được miễn theo quy định pháp luật. (10)
Cơ chế này giúp cơ quan quản lý có thể theo dõi chính xác hơn lượng hóa chất lưu thông trên thị trường, đồng thời tăng cường khả năng kiểm soát rủi ro trong chuỗi cung ứng hóa chất.
Để đảm bảo quá trình chuyển đổi sang khung pháp lý mới diễn ra thuận lợi, luật đã thiết lập các quy định chuyển tiếp cho doanh nghiệp. Theo đó, các giấy phép hoặc chứng nhận liên quan đến sản xuất, kinh doanh và sử dụng hóa chất đã được cấp trước khi luật có hiệu lực vẫn được phép tiếp tục sử dụng cho đến khi hết thời hạn.(11)
Ngoài ra, doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực hóa chất có điều kiện có thể tiếp tục hoạt động trong một khoảng thời gian chuyển tiếp nhất định để hoàn thiện các thủ tục và đáp ứng các yêu cầu mới của luật. Các quy định chuyển tiếp này giúp giảm thiểu sự gián đoạn trong hoạt động sản xuất và tạo điều kiện cho doanh nghiệp thích ứng với hệ thống quản lý mới.
Việc ban hành Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 được xem là một bước cải cách quan trọng trong hệ thống pháp luật về quản lý hóa chất tại Việt Nam. Luật không chỉ nâng cao mức độ kiểm soát an toàn hóa chất mà còn thúc đẩy quá trình hiện đại hóa và số hóa trong công tác quản lý nhà nước.
Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các ngành có liên quan đến sản xuất, nhập khẩu và sử dụng hóa chất như công nghiệp in ấn, bao bì, điện tử và thực phẩm, việc chủ động cập nhật và tuân thủ các quy định mới sẽ là yếu tố then chốt để đảm bảo hoạt động sản xuất ổn định và nâng cao khả năng cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Copyright©2025 CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ MÁY VÀ VẬT TƯ AMY Design by Vina Software (VNS)
