Sau khi nhận thức rõ những rủi ro mà cồn IPA (Isopropyl Alcohol) gây ra cho sức khỏe con người và môi trường làm việc, nhiều doanh nghiệp in bắt đầu đặt ra câu hỏi: “Liệu có thể vận hành hiệu quả mà không cần cồn IPA?”
Việc chuyển sang dung dịch làm ẩm không cồn được xem là bước tiến tất yếu trong hành trình “xanh hóa” ngành in offset – hướng tới môi trường làm việc an toàn, bền vững và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về phát thải.
Tuy nhiên, đằng sau định hướng “xanh” đầy triển vọng ấy là một quá trình chuyển đổi phức tạp, đòi hỏi doanh nghiệp phải vượt qua hàng loạt thách thức – từ kỹ thuật, vận hành cho đến yếu tố con người.
Trong in offset, việc giữ cân bằng giữa nước- mực quyết định trực tiếp đến độ sắc nét và độ sạch của bản in. Dung dịch làm ẩm có cồn IPA giúp giảm sức căng bề mặt, nhờ đó lớp nước dễ lan đều và tạo màng mỏng ổn định trên bản in.
IPA giúp giảm sức căng bề mặt, khiến lớp nước lan đều và tạo màng mỏng ổn định.
Khi loại bỏ IPA, sức căng bề mặt tăng, nước khó trải đều hơn, dẫn đến màng nước dày và không ổn định – dễ gây lem mực ở vùng trắng hoặc màu không đều ở chi tiết nhỏ. Vì vậy, nhà in phải tinh chỉnh kỹ thông số máy như tốc độ lô, áp lực tiếp xúc, nhiệt độ… để duy trì lớp nước ổn định và tránh lỗi in
Hầu hết máy in offset hiện nay được thiết kế vốn tối ưu cho dung dịch có cồn IPA, vì thế khi chuyển sang dung dịch không cồn có thể cần thay vật liệu roller, chỉnh lại áp lực và tốc độ làm ẩm để đảm bảo hiệu quả in. Một số nghiên cứu ghi nhận rằng khi in bằng dung dịch làm ẩm không cồn IPA vẫn có thể đạt chuẩn ISO- 12647-2, nhưng để đạt được cần điều kiện máy, mực và quy trình phải chuẩn (1).
Khi IPA bị loại bỏ, yêu cầu về chất lượng nước và hệ thống cấp nước trở nên khắt khe hơn. Bởi vì IPA trước đây giúp ổn định nhiều yếu tố như độ dẫn điện, độ cứng và pH, nên khi không có IPA những thông số này phải được kiểm soát chặt hơn để đảm bảo quá trình in ổn định
Theo nghiên cứu cho thấy độ dẫn điện của dung dịch làm ẩm nên được giữ dưới 1500 µS/cm khi có IPA, nhưng khi không có IPA thì giá trị này cần được duy trì ổn định và thấp hơn để tránh nhiễu cân bằng nước- mực (2), điều này khẳng định rằng khi chuyển đổi dung dịch không IPA thì máy in cần được kiểm soát chặt chẻ hơn.
Khi loại bỏ cồn IPA, không chỉ dung dịch làm ẩm thay đổi mà cách vận hành máy in cũng cần được điều chỉnh tương ứng. Vì vậy, việc đào tạo lại đội ngũ kỹ thuật viên là bước cực kỳ quan trọng để quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ hơn.
Khi chuyển sang dung dịch làm ẩm không chứa IPA, người vận hành phải hiểu rằng dung dịch này khó lan hơn, bay hơi chậm hơn và nhạy cảm hơn với nhiệt độ, dễ làm mất cân bằng nước – mực.
Do đó, kỹ thuật viên cần được đào tạo để điều chỉnh lượng nước và tốc độ lô làm ẩm, kiểm soát nhiệt độ – độ ẩm trong xưởng, đồng thời sử dụng đúng phụ gia thay thế IPA (như surfactant sinh học hoặc chất giảm sức căng bề mặt) nhằm duy trì chất lượng in ổn định (3).
Một trong những thách thức lớn nhất khi chuyển sang dung dịch không cồn IPA không chỉ nằm ở khía cạnh kỹ thuật mà còn nằm ở tâm lý con người, cụ thể là sự e ngại của đội ngũ vận hành
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng trong các hệ thống sản xuất khi áp dụng công nghệ mới thường xuất hiện kháng cự từ nhân sự vận hành, do lo ngại ảnh hưởng đến thói quen, tiến độ và trách nhiệm cá nhân (4). Trong lĩnh vực in ấn, một khảo sát cho rằng sự thay đổi chiến lược công nghệ đã ảnh hưởng đến mức độ chấp nhận của công ty in (5)
Qua đó, có thể thấy, để quá trình chuyển đổi sang hệ thống không IPA thành công thì doanh nghiệp không chỉ cần chuẩn bị về mặt kỹ thuật và thiết bị, mà còn phải có chiến lược truyền thông nội bộ, đào tạo và quản lý thay đổi phù hợp giúp cho đội ngũ nhân viên hiểu rõ đây không chỉ là sự thay đổi hóa chất mà là một bước tiến hướng tới sản xuất xanh, an toàn và bền vững hơn
Chuyển đổi sang in không IPA không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà là bước ngoặt chiến lược cho tương lai của ngành in offset.
Mặc dù đòi hỏi sự đầu tư và thay đổi lớn, nhưng lợi ích dài hạn về sức khỏe, môi trường và uy tín thương hiệu sẽ là phần thưởng xứng đáng cho những doanh nghiệp tiên phong trên hành trình này.
(1) (PDF) Examination of printability parameters of IPA free offset printing
(5) The Effect of Strategic Changes on the Growth of Printing Firms in Kenya